BIO JE SLAVNI RATNIK, JEDAN OD NAJVEĆIH: Od njegove sablje strahovale su Osmanlije, slavili su ga i Albanci i Srbi, a ponešto imaju za reći i Bosanci…

Junak naše današnje priče je Gjergj Kastrioti, drugim imenima: Đurađ Kastriot, Juraj Kastriotić, Jure Kastriotić, Đuro Kastriotić, Đorđe Kastriotić…

Nema Albanca i Srbijanca koji nije čuo za legendarnog Skenderbega, historijskog junaka iz narodnih predaja. Skenderbeg je knez Albanije postao braneći svoju zemlju od Osmanlija. Njegova sestra Marija je bila supruga crnogorskoga vladara Stefana I Crnojevića i majka.

Gjergj je kao dijete odveden na turski dvor gdje je poturčen i završio čuveni Enderun, janjičarsku školu. Nakon škole stupa u službu gdje napreduje vrlo brzo i postaje Sandžak-beg Debarskog sandžaka 1440. godine. Tri godine kasnije dezertira, a zatim osvaja važan grad Kruje, koji je u to doba bio glavni grad Albanije. Nakon toga osvaja okolne utvrde i proglašava se nasljednikom Balšića. Dobio je podršku Venecije, a u gradu Lješu osniva Lješku ligu.

U ljeto 1444, na ravnici Torviola, ujedinjena albanska vojska pod vodstvom Skenderbega porazila je tursku vojsku koju je vodio Ali-paša. Narednih nekoliko godina Skenderbeg je ratovao protiv turske vojske, nižući pobjedu za pobjedom. Nakon toga stupa u rat s Venecijom zbog razmirica oko tvrđave Danj.

Rat s Venecijom traje dvije godine i nakon poraza Venecije završava mirom u Lješu.

U međuvremenu, Skenderbeg sklapa savezništvo s kraljem Alfonsom V od Aragona, koje traje sve do njegove smrti. Nakon smrti Alfonsa V, Skenderbeg se miri s Venecijom, približava papi ali ne napušta savezništvo s Aragonom, već održava veze s Ferdinandom I. Sve vrijeme se bori protiv Turaka, sprečavajući njihovu ekspanziju.

Opjevan je u narodnim pjesmama i obrađen u književnosti kao lik romantičnog borca za slobodu. Tako je čuveni Antonio Vivaldi napisao operu Skenderbeg.

Među žiteljima s područja današnje Rame postoji narodna priča o tome da Jure Kastriotić vodi porijeklo sa toga prostora, te da je vodio boj protiv svog vlastitog brata; no to su ipak teško provjerljivi podaci.

Velikom vojskovođi i narodnom junaku podignut je monumentalni spomenik u centru Prištine, a postojala je inicijativa da mu se spomenik podigne i u Crnoj Gori. Oni nešto stariji i danas pamte okus žestoke rakije koja također nosi njegovo ime.

Gjergj Kastrioti Skenderbeg, teško bolestan od malarije, preminuo je na današnji dan 1468. godine u gradu Lješ na obali Jadranskog mora.

(SB)

--